Inleiding

    Het Britse XXX Corps was een militaire eenheid die opereerde gedurende veel van de belangrijke operatiegebieden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het zag actie in Noord-Afrika, ItaliŽ, West-Europa en uiteindelijk in Duitsland.


    XXX Corps embleem Bron: Wilco Vermeer collection

    Noord Afrika

    Op 20 september 1941 werd in Egypte XXX Corps geformeerd voor de bevelvoering over de Britse gepantserde eenheden tijdens operatie Crusader. General Vyvyan Pope, werd aangewezen als de eerste bevelhebber. Pope kwam om het leven bij een vliegtuigongeluk en werd opgevolgd door Willoughby Norrie. Operatie Crusader was de laatste poging om Tobroek te ontzetten. Hoewel XXX Corps grote verliezen leed, lukte het om het Arfika Korps van Erwin Rommel terug te laten trekken tot El Agheila in LibiŽ. De bevelhebber van Willoughby Norrie, Sir Claude Auchinleck, was ontevreden over de wijze waarop Norrie de gepantserde eenheden inzette en verving hem in juli 1942 door William Ramsden. Toen Erwin Rommel in 1942 in de tegenaanval ging, werden de Britten teruggedreven tot Gazala. De bevelhebber van het Britse 8th Army gaf XIII Corps de opdracht de linie te behouden terwijl XXX Corps moest trachtten de vijand te omzeilen bij Bir Hachiem. De poging mislukte en XXX Corps werd gedwongen terug te trekken tot Mersa Matruh. Het hier gestationeerde X Corps werd door Rommel's troepen omsingeld en XXX Corps teruggedreven tot El Alamein. Hier kreeg het korps de noordelijke linie in de verdediging toegewezen. Om de verliezen te compenseren ontving XXX Corps versterkingen van XIII Corps, waaronder de 1st South African Division en de 9th Australian Division. William Ramsden werd ondertussen in september 1942 op verzoek van Bernard Montgomery vervangen door Sir Oliver Leese. Bij de strijd die rond El Alamein ontstond lukte het Erwin Rommel niet om door de Britse verdediging heen te breken. XXX Corps bevond zich vervolgens aan de spits van operatie Lightfoot dat op 24 oktober 1942 aanving. Tijdens het vervolg op de operatie, operatie Supercharge, wist men de Duitse linies bij El Alamein te doorbreken en trok men gestaag op naar TunesiŽ. Hier werd eind februari 1943 de Marethlinie bereikt.
    Op 19 maart 1943, tijdens operatie Pugilist, viel XXX Corps de Marethlinie aan. Hierbij voerden de 50th (Northumbrian) Infantry Division en de 51st (Highland) Infantry Division de aanval aan. Hoewel men de Duitse verdediging wist te doorbreken, voorkwam de 15. Panzer-Division van Erwin Rommel dat de Britten verder op konden rukken.Door ontwikkelingen elders aan het front wist men de Duitsers verder terug te dringen en uiteindelijk te dwingen zich over te geven.

    XXX Corps (Noord Afrika)



    General Officer Commanding (GOC):
    General Vyvyan Pope
    Lieutenant General Willoughby Norrie
    Lieutenant General William Ramsden
    Lieutenant General Sir Oliver Leese
    augustus 1941 - oktober 1941
    5 oktober 1941 - 8 juli 1942
    8 juli 1942 - 10 september 1942
    10 september 1942 - januari 1944
    Brigadier General Staff (BGS):
    Brigadier George Seton Hatton
    Brigadier George Peregrine Walsh
    Brigadier Harold English Pyman
    1942
    22 maart 1942 - 10 juli 1942
    15 april 1943 - 22 januari 1945



    Corps Troops
    C Squadron, 4th/6th South African Armoured Car Regiment
    3rd Indian Motor Brigade
    7th Medium Regiment, Royal Artillery
    11th Field Company, South African Engineers
    13th Field Company, South African Engineers
    22nd Field Park Company, South African Engineers
    29th Indian Infantry Brigade Group
    64th Medium Regiment, Royal Artillery
    66th Mortar Company, Royal Engineers
    69th (Caernarvon & Denbigh Yeomanry) Medium Regiment, Royal Artillery
    XXX Corps Defence Squadron
    XXX Corps Signals, Royal Corps of Signal







    23 oktober 1942 - 11 november 1942

    23 oktober 1942 - 11 november 1942
    Troops: 1st Armoured Division
    1st South African Infantry Division
    1st Armoured Brigade Group
    2nd New Zealand Division
    4th Indian Division
    4th Armoured Brigade Group
    7th Armoured Division
    9th Australian Infantry Division
    9th Armoured Brigade
    22nd Guards Brigade
    23rd Armoured Brigade Group
    50th (Northumbrian) Infantry Division
    51st (Highland) Infantry Division
    13 november 1941 - mei 1943
    1 november 1941 - 1 januari 1943
    1941 - 21 november 1942


    1941 - 1943




    12 juli 1942
    1942 - 1943






    General Vyvyan Pope Bron: Wilco Vermeer collection

    Lieutenant General Sir Oliver Leese Bron: Imperial War Museum

    Definitielijst

    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    El Alamein
    Stad in Noord-Afrika. De Slag bij El Alamein van oktober tot november 1942, vormde een keerpunt in de oorlog. De Duits/Italiaanse opmars in Noord-Afrika werd definitief gestopt door geallieerden.
    Operatie Crusader
    Britse aanval met als doel het zoveel mogelijk vernietigen van Duitse tanks en tegelijk Tobruk (LibiŽ) ontzetten, van november 1941 t/m januari 1942.
    operatie Lightfoot
    Aanval door de Britse Gemenebest op Duits/Italiaanse stellingen bij El Alamein in oktober 1942, met als doel het vormen van een bruggehoofd (zie Bertram).
    operatie Pugilist
    Aanval door de Britse Gemenebest in januari 1943, met als doel de Duitse posities in Mereth linie (TunesiŽ) te doorbreken.
    operatie Supercharge
    De uitbraak van eenheden van de Britse Gemenebest in november 1942 na operatie Lightfoot.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van ťťn wapensoort.

    Invasie van SiciliŽ

    Vanaf 10 juli 1943 nam XXX Corps deel aan de invasie van SiciliŽ. XXX Corps, versterkt met de 1st Canadian Division, de 1st Canadian Armoured Brigade en de 231st Infantry Brigade, vormde hierbij de linkerflank van het Britse 8th Army. XXX Corps voerde de landing uit bij Pachino en wist daar snel de Italiaanse verdediging te breken. Op 18 juli 1943 was XXX Corps al tot halverwege Messina opgerukt. Nadat op 17 augustus de Duitse en Italiaanse troepen op SiciliŽ verslagen waren, werd XXX Corps overgebracht naar Groot-BrittanniŽ ter voorbereiding van operatie Overlord.

    Definitielijst

    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    invasie
    Gewapende inval.

    Operatie Overlord

    In juni 1944 werd Gerard Brucknall door Bernard Montgomery benoemd tot bevelhebber van XXX Corps. Bij de invasie van NormandiŽ tijdens operatie Overlord, landde XXX Corps op Gold Beach. Tegen het einde van 6 juni 1944 had het contact gemaakt met I Corps. Op 7 juni 1944 startte XXX Corps operatie Perch en wist op 10 juni contact te maken met Amerikaanse troepen die vanaf Omaha Beach oprukten. Vanaf 12 juni rukte XXX Corps op naar Villers-Bocage, waar de aanval werd afgeslagen door de Panzer-Lehr-Division en het schwere SS-Panzer-Bataillon 101.
    Nadat Amerikaanse troepen operatie Cobra ontvouwden, kon XXX Corps weer verder oprukken met als ontknoping te strijd rond Falaise. Na de ineenstorting van de Duitse strijdkrachten ten gevolge van Falaise, kon XXX Corps, evenals de overige troepen snel oprukken tot in BegliŽ. Onderdelen van XXX Corps wisten hier bij Lommel een bruggenhoofd over het Maas-Scheldekanaal te vestigen, dat het startpunt voor operatie Market Garden zou worden. De Chief of the Imperial General Staff Alan Brooke was ondertussen niet tevreden over de prestaties van Gerard Brucknall als bevelhebber tijdens de strijd in NormandiŽ en liet de bevelhebber vervangen door Brian Horrocks.

    XXX Corps juni 1944 (operatie Overlord/NormandiŽ)



    General Officer Commanding (GOC):
    Lieutenant General Gerard Bucknall
    Lieutenant General Brian Horrocks
    juni 1944 - 3 augustus 1944
    3 augustus 1944 - december 1945
    Brigadier General Staff (BGS):
    Brigadier Harold English Pyman
    15 april 1943 - 22 januari 1945



    Corps Troops:
    4th (Durham) Survey Regiment, Royal Artillery
    11th Hussars (Prince Albert's Own)
    27th Light Anti-Aircraft Regiment, Royal Artillery
    73rd Anti Tank Regiment, Royal Artillery
    XXX Corps Troops, Royal Engineers
    XXX Corps Signals, Royal Corps of Signals

    Troops:
    8th Army Group, Royal Artillery
    7th Armoured Division
    8th Armoured Brigade
    33rd Armoured Brigade
    49th (West Riding) Infantry Division
    50th (Northumbrian) Infantry Division
    56th Infantry Brigade

    1944
    25 juni 1944 - 2 juli 1944





    Lieutenant General Gerard Bucknall (links) met Brigadier Harold Pyman Bron: Imperial War Museum B 5468

    Brian Horrock (links) met Bernard Montgomey en Prins Bernhard (rechts) Bron: Imperial War Museum BU 766

    Definitielijst

    Bataillon
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond meestal uit een aantal Kompanien. In theorie bestond een Bataillon uit 500 - 1.000 man.
    Bocage
    Het karakteristieke heggenlandschap van NormandiŽ. Dit landschap vertraagde de opmars van de Geallieerde troepen na D-day zeer en kostte hen vele slachtoffers omdat de heggen zeer goed verdedigbaar waren en derhalve stuk voor stuk veroverd dienden te worden op de Duitsers.
    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    bruggenhoofd
    Een aan de andere kant van een (natuurlijk)opstakel veroverd stuk land waaruit de aanvaller zijn aanval verder kan voorzetten.
    invasie
    Gewapende inval.
    operatie Cobra
    Codenaam voor de Amerikaanse uitbraak uit NormandiŽ, juli 1944.
    operatie Overlord
    De overkoepelende strategische planning voor de Geallieerde landing op de Normandische kust in juni 1944 t/m 90 dagen na D-Day.
    operatie Perch
    Mislukt Brits offensief om de stad Caen te omcirkelen en te veroveren op de Duitsers, 7 tot 14 juni 1944.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van ťťn wapensoort.

    Market Garden

    XXX Corps vormde de spits voor de grondoperatie van operatie Market Garden. Op 17 september 1944 startte dit offensief vanaf Lommel en had tot doel zo snel mogelijk de Britse paratroepen bij Arnhem te bereiken. Vanwege veelvuldige oponthoud onderweg wist men uiteindelijk tot de Betuwe door te dringen. Helaas kon vanwege de Duitse tegenstand, Arnhem niet meer worden bereikt.

    XXX Corps, september 1944 (operatie Market Garden)



    General Officer Commanding (GOC):
    Lieutenant General Brian Horrocks
    3 augustus 1944 - december 1945
    Brigadier General Staff (BGS):
    Brigadier Harold English Pyman
    15 april 1943 - 22 januari 1945



    Corps Troops:


    Troops:
    2nd Household Cavalry Regiment
    Guards Armoured Division
    43rd (Wessex) Infantry Division
    50th (Northumbrian) Infantry Division
    8th Armoured Brigade
    157th Infantry Brigade Group
    Royal Netherlands Brigade 'Prinses Irene'




    Definitielijst

    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    offensief
    Aanval in kleinere of grote schaal.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van ťťn wapensoort.

    Ardennenoffensief

    Tijdens het Duitse Ardennenoffensief, lukte het XXX Corps om de bruggen over de Maas veilig te stellen. Op 27 december 1944 verdreef XXX Corps de 2. Panzerarmee uit Celles en op 31 december werd Rochefort bevrijd.

    XXX Corps, december 1944 (Ardennen offensief)



    General Officer Commanding (GOC):
    Lieutenant General Brian Horrocks
    3 augustus 1944 - december 1945
    Brigadier General Staff (BGS):
    Brigadier Harold English Pyman
    Brigadier Charles Phibbs Jones
    15 april 1943 - 22 januari 1945
    23 januari 1945 - 23 april 1946



    Corps Troops:
    53rd Reconnaissance Regiment
    61st Reconnaissance Regiment
    73rd Anti Tank Regiment
    4th Royal Horse Artillery Regiment
    5th Royal Horse Artillery Regiment
    7th Royal Artillery Regiment
    64th Royal Artillery Regiment
    84th Royal Artillery Regiment
    106th Anti-Aircraft Brigade
    27th Light Anti-Aircraft Regiment
    Special Air Service Squadron (Belgian)
    16 Bataillon Chasseurs
    30 Bataillon Chasseurs

    Reserve Troops:
    43rd (Wessex) Infantry Division
    Guards Armoured Division

    Troops: 6th Airborne Division
    51st (Highland) Infantry Division
    53rd (Welsh) Infantry Division
    29th Armoured Brigade
    33rd Armoured Brigade
    34th Army Tank Brigade
    2nd Household Cavalry Regiment
    11th Hussars & Cavalry Regiment






    Brian Horrocks in Frankrijk, vlak na zijn benoeming tot GOC XXX Corps Bron: Imperial War Museum B 9532

    Lieutenant General Alexander Galloway Bron: Wilco Vermeer collection

    Definitielijst

    Bataillon
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond meestal uit een aantal Kompanien. In theorie bestond een Bataillon uit 500 - 1.000 man.
    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    offensief
    Aanval in kleinere of grote schaal.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van ťťn wapensoort.

    Operatie Veritable en Duitse overgave

    Tijdens operatie Veritable opereerde XXX Corps onder bevel van het Canadian 1st Army. Met veel moeite lukte het om tijdens de eerste fase van de operatie het Reichswald te doorbreken. Tijdens de hierop volgende operatie Blockbuster, trok XXX Corps voorwaarts op het westelijke gedeelte van het front. De opmars eindigde op 3 maart 1945 bij Geldern, waar het aansloot op op het US 9th Army.

    XXX Corps, februari 1945 (operatie Veritable)



    General Officer Commanding (GOC):
    Lieutenant General Brian Horrocks
    Lieutenant General Alexander Galloway
    3 augustus 1944 - december 1945
    december 1945 - september 1946
    Brigadier General Staff (BGS):
    Brigadier Charles Phibbs Jones 23 januari 1945 - 23 april 1946



    Corps Troops:


    Troops:
    Guards Armoured Division
    15th (Scottish) Infantry Division
    43rd (Wessex) Infantry Division
    51st (Highland) Infantry Division
    52nd (Lowland) Infantry Division
    53rd (Welsh) Infantry Division
    79th Armoured Division
    4th Armoured Brigade
    6th Guards Armoured Brigade
    8th Armoured Brigade
    34th Armoured Brigade




    Definitielijst

    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    operatie Blockbuster
    Canadese aanval op de Duitse stad Xanten, van 26 februari t/m 7 maart 1945.
    operatie Veritable
    Geallieerde operatie die op 8 februari 1945 van start ging, met als doel het gebied vanaf Nijmegen tot aan de Rijn te veroveren.

    Bezettingsleger West Duitsland

    In mei 1945 werd XXX Corps omgevormd tot XXX Corps District en diende tot 1947 in Duitsland. In juni 1947 werd XXX Corps District opgeheven.

    XXX Corps District, Bezettingsleger Duitsland



    General Officer Commanding (GOC):
    Lieutenant General Alexander Galloway
    december 1945 - september 1946
    Brigadier General Staff (BGS):
    Brigadier Charles Phibbs Jones
    23 januari 1945 - 23 april 1946



    Troops:
    8th Armoured Brigade HQ
    5th Infantry Division
    43rd (Wessex) Infantry Division
    51st (Highland) Infantry Division
    3rd Canadian Division




    Definitielijst

    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.